پایگاه رسمی سینما قدس اردبیل

  سينما قدس اردبيل، اولين و با سابقه ترين سينمايِ مجهز به سايت اينترنتيِ شهرستانيِ كلِ کشور

سینما قدس اردبیل در اینستاگرام کانال سینماقدس اردبیل در آپارات

تلگرام سینما قدس اردبیل

گوگل پلاس سینما قدس اردبیل

صفحه فیس بوکِ سینما قدس اردبیل

 

 آرشيو  مقالات و نوشته هاي سينمايي   

سینما قدس اردبیل اولین سینمای شهرستانی کل کشورِ دارای سایت اینترنتی

وب سايت اطلاع رسانی سينما قدس اردبيل

بيوگرافي هنرمندان برتر سينما به انتخاب سايت

بيوگرافي هنرمندان برتر سينما به انتخاب سايت؛ (ده كارگردان برتر، ده بازيگر مرد برتر سينما، ده بازيگر برتر زن سينما)

بیوگرافی هنرمندان برتر سینما به انتخاب سایت

ویژه نامه سینمایی: بیوگرافی کوئنتین تارانتینو

ویژه نامه سینمایی: بیوگرافی کوئنتین تارانتینو

برای دیدن ویژه نامه اینجا را کلیک کنید

ویژه نامه سینمایی: پیرامون فیلم سینمایی «کازابلانکا»

ویژه نامه سینمایی پیرامون فیلم کازابلانکا

برای دیدن ویژه نامه اینجا را کلیک کنید

ویژه نامه سینمایی: پیرامون فیلم سینمایی درباره اِلی...

ویژه نامه سینمایی: پیرامون فیلم سینمایی درباره اِلی

برای دیدن ویژه نامه اینجا را کلیک کنید

طراحی و راه اندازی وب سایت اینترنتی در استان اردبیل

طراحی و ساخت وب سایت در اردبیل

موسیقی سایت را گوش کنید

موسيقي سايت را گوش كنيد

بازگشت به صفحه تحلیل فیلم ها

بازگشت به تحلیل فیلمها

«من مادر هستم» ستودنی در کارگردانی و ضعیف در روایت

   عنوان یادداشت:

«من مادر هستم» ستودنی در کارگردانی و ضعیف در روایت

نگاهی به فیلم فریدون جیرانی

فریدون جیرانی با ساخت «من مادر هستم» ثابت کرد که ملودرام ساز قهاری است و به خوبی رگ خواب مخاطبین ایرانی را می شناسد. در آشفته بازاری که سینمای تجاری و پر فروش مترادف شده با شبه کمدی و شبه ملودرام های زننده آخرین فیلم جیرانی غنیمتی است برای سینمای ایران. این فیلم ضمن اینکه قصه پرکششی را بدون لکنت برای مخاطب بازگو می کند از ساختاری استاندارد در بعد فیلمنامه و کارگردانی بهره می برد.

نمایی از فیلم سینمایی من مادر هستم ساخته فریدون جیرانی

ضمن اینکه فیلمساز برخلاف برخی از همکارانش که ملودرام را اثری پر از آه و ناله می دانند فضیلت این قصه گویی را نه در غصه دار کردن مخاطب بلکه در عیان کردن زشتی های جامعه خود می داند. «من مادر هستم» جز معدود فیلم های ایرانی در سالیان اخیر است که از پرداخت فیلمنامه ای دقیقی بهره می برد، کافی است به شخصیت پردازی های فیلم دقت کنید و یا به چینش سکانس ها که چگونه با ریتمی معقول و حساب شده داستان خود را روایت می کند و آن را به اوج می رساند.

فیلمنامه از دیالوگ های کوتاه و موجزی بهره می برد که در عین کوتاهی بیانگر حال و احوال فیلم است و به خوبی می تواند شخصیت های درون فیلم را پردازش کند. تقریباً می توان ادعا کرد فیلمنامه «من مادر هستم» سکانس اضافه ای ندارد و هر سکانس برای دادن اطلاعاتی خاص طراحی شده. نحوه چینش اطلاعات نیز برخلاف رسم معمول در سینمای ایران به صورتی کاملاً قطره چکانی است، در واقع رحمان سیفی آزاد و لیلا لاریجانی با کاشت یک سری اطلاعات در اوایل فیلم نتایج خود را در پایان درو می کنند.

دقت کنید به ماجرای عشق سیمین (پانته آ بهرام) و نادر (فرهاد اصلانی) که چگونه در سکانس های ابتدای به صورتی مبهم بازگو می شود اما در فصل دادگاه به صورتی غافلگیر کننده مورد استفاده قرار می گیرد تا ضمن ایجاد جذابیت برای مخاطب و پیگیری قصه برای او شخصیت پردازی درستی نیز از کاراکترها ارائه دهد. در همان سکانس است که ما متوجه می شویم علت کینه سیمین نسبت به نادر چیست و چرا آنقدر روی جمله بچه حساس است. چرا آنقدر پافشاری می کند تا آوا (باران کوثری) اعدام شود و چرا آنقدر نسبت به ناهید (هنگامه قاضیانی) بدبین است.

«من مادر هستم» از بعد کارگردانی نیز اثری ستودنی است و نشان از دقت سازنده اش در خلق لحظات فیلم دارد لحظاتی که به خوبی پرداخت شده اند و توانایی همراهی مخاطبین را در سالن های سینما دارد. کافی است به بازی های یکدست و درجه یک فیلم دقت کنید، به رد و بدل شدن حسی دیالوگ بین بازیگران که نمونه ای مثال زدنی از کلاس بازیگری را در سینمای ایران به بینندگان خود ارائه می دهد. بی تردید بازی فرهاد اصلانی، پانته آ بهرام و باران کوثری از شاخص ترین بازی های کارنامه سینمایی این بازیگران است. به سکانس قرائت اعتراف نامه ناهید مشرقی توسط آرمان موید برای سیمین نگاه کنید که چگونه پانته آ بهرام دو لحن خشم و تمسخر را توأمان با هم اجرا می کند و یا به سکانس انتهایی فیلم زمانی که می خواهند حکم قصاص را در مورد آوا اجرا کنند توجه کنید که چگونه هنگامه قاضیانی، فرهاد اصلانی و باران کوثری با درکی درست از موقعیت، سکانسی هولناک را پدید می آورند.

نمایی از فیلم سینمایی من مادر هستم ساخته فریدون جیرانی

حرکت بازی پانته آ بهرام بین دو موقعیت یک زن مجنون و یک زن تحصیل کرده از خارج برگشته به خوبی در شیوه بازیگری لحاظ شده. استفاده غیر معمول از لغات انگلیسی با لهجه ای خاص (فرانسوی) نشان از دقت نظر این بازیگر در پرداخت و اجرای شخصیت سیمین است. علاوه بر نکات مثبت در حوزه بازیگری من مادر هستم دارای وجوه تکنیکی معقول و استانداری است از جمله پرداخت بصری فیلم که به شدت همخوانی دارد با کل اثر و روایت آن.

نمایی از فیلم سینمایی من مادر هستم ساخته فریدون جیرانی

تا قبل از سکانس قتل سعید توسط آوا و لو رفتن ماجرا فریدون جیرانی و مرتضی غفوری (فیلمبردار) کادرهای ثابت و شکیل با نور پردازی روشن را مبنی کار خود قرار می دهند ولی با وارد شدن فیلم به فاز التهاب دوربین عملاً از یک نگاه ثابت و بی طرف به چشمی جستجوگر بدل می شود و به دنبال کارکترهای فیلم راه می افتد و شروع به جستجوگری می کند، نمونه مثال زدنی این پرداخت درست در حوزه میزانسن سکانسی است که ناهید مشرقی به درخواست آوا وارد خانه سعید می شود و با صحنه قتل رو به رو می شود، مرتضی غفوری بر درکی درست از موقعیت صحنه، نور پردازی سکانس را به هرچه نزدیکتر شدن منتقل می کند و چگونه فقط در یک پلان آن هم به شیوه دوربین روی دست آن سکانس را برگزار می کند.

«من مادر هستم» جز معدود فیلمهای ایرانی است که شیوه میزانسنی دوربین روی دست به شکلی کاملاً عقلانی و خارجی از مباحث افراط گرایانه استفاده می شود. دوربین روی دست فقط در سکانس های مورد استفاده قرار می گیرد که قرار است پیامی ملتهب بازگو شود و در سایر موارد دوربین با حرکت موقر و متین خود فقط بازگو کننده داستان و رد و بدل شدن اطلاعات است. نکته ای که در باب میزانسن های این فیلم باید گفت فاصله گرفتن جیرانی از ادا و اصول های فرمی است که اتفاقاً این روزها مورد استقبال کارگردان ایرانی قرار گرفته. جیرانی این را درک کرده که علت پویای فیلم در فیلمنامه پرداخت شده و بازی های خوب آن است؛ در نتیجه با فاصله گرفتن از میزانسن های فرمی و به کار گرفتن یک میزانسن کلاسیک شرایطی را فراهم کرده تا بیننده به شخصیت ها نزدیک شود و اینگونه نباشد که با یک نمای غیر متعارف حواس بیننده از دیالوگ ها و بازی ها به چگونگی قرارگیری دوربین در آن موقعیت خاص معطوف شود. شاهد مثال این ماجرا پلان سکانس رو در روی آوا و سعید در خانه دوست سعید است که کاراکتر سعید اعتراف می کند از چند سال پیش دلباخته آوا بوده اما هرگز جرأت بازگو کردن آن را نداشته و یا به سکانس رو در روی نادر و آوا در خانه نادر دقت کنید که با یک پلان سکانس کاملاً ساده برگزار می شود و جیرانی این فرصت را در اختیار فرهاد اصلانی قرار می دهد که به شکلی ایده آل شخصت این فرد دائم الخمر را باز آفرینی کند.

نمایی از فیلم سینمایی من مادر هستم ساخته فریدون جیرانی

اغلب نماهای «من مادر هستم» در کلوز آپ بازیگران برگزار می شو، اغراق نیست اگر بگوییم 60 تا 70 درصد فیلم شامل کلوز آپ های بازیگران شده که این انتخاب نشان از درک جیرانی برای نزدیک شدن به کارکترهای فیلمش هست قاب هایی که مرتضی غفوری از کلوزآپ های بازیگران می گیرد به خوبی توانسته حس همدلی مخاطب را با شخصیت ها بر انگیزد. از دیگر نکات درخشان فیلم در باب میزانسن، سکانس اتومبیل با حضور سیمین و نادر است، از وقتی تلفن نادر زنگ می خورد و او از سیمین خواهش می کند موبایلش را بدهد میزانسن دیگر تغییر نمی کند و با اینکه حرف های مهمی بین نادر و ناهید پشت تلفن رد و بدل می شود اما مخاطب میزانسن، هرگز کاراکتر نادر قرار نمی گیرد بلکه دوربین با فوکوس روی چهره سیمین حس درونی این شخصیت را نسبت به صحبت های نادر و ناهید دنبال می کند صحبت هایی که اتفاقاً بوی بی وفایی، بچه و زندگی مشترک می دهد. تدوین بهرام دهقانی به ریتم بخشی هرچه بهتر کار کمک کرده ولی نگارنده همچنان بر این باور است که ریتم درون سکانسی این فیلم نه حاصل تدوین بلکه بیشتر حاصل پرداخت دقیق در حوزه فیلمنامه است. نقش بهرام دهقانی زمانی شاخص و بارز می شود که فیلم به سکانس های دادگاه می رسد، ببینید چگونه اعتراف نادر در دادگاه آخر مرتباً جامپ کات می خورد و این حس درماندگی نادر را مقابل سیمین و گذشته پر از اشتباهش تشدید می کند. از دیگر دستاوردهای فنی جدیدترین ساخته فریدون جیرانی صداگذاری درست و حساب شده «من مادر هستم» است.

اصولاً صداگذاری در غالب موارد در سینمای ایران به امری فرمالیته و سطحی بدل شده، گویی هدف از استخدام صداگذار برای آثار سینمایی صرفاً ایجاد سر و صدا های بی دلیل و افکت های بی مورد است. در حالی که علیرضا علویان با توجه به نبود موسیقی در اثر جیرانی به خوبی توانسته با به کارگیری اصوات، خلا نبود موسیقی متن را جبران کند و با توجه به صداگذاری مناسب بار احساسی برای مخاطب به همراه بیاورد. مثال درخشان این نکته سکانس تنهایی پدرام و آوا در خانه سعید است آنجا که قرار است آوا لباسی را به پدرام بدهد. حذف کردن هرگونه آمبیانس از سکانس و سکوت مطلق به خوبی توانسته حس معصومیت و بی گناهی آوا را منتقل کند.

فریدون جیرانی در پشت صحنه فیلم سینمایی من مادر هستم

با همه نکات مثبتی که «من مادر هستم» دارد این فیلم نیز چون سایر آثار هنری از قاعده ایراد خالی نیست و نمی توان فیلم را اثری بی نقص و کامل ارزیابی کرد. اولین ایراد اساسی فیلم در نحوه روایت آن است، فیلم به صورت اول شخص و از زبان سیمین روایت می شود اما فیلمنامه نویس سکانس هایی را در فیلمنامه قرار داده که راوی در آنجا حضور ندارد، مثلاً چگونه سیمین بند به بند دیالوگهای شب حادثه بین سعید و آوا را می داند؟ در حالی که هر دو شخصیت کشته شده اند؟ یا چگونه می داند در خانه پدرام و همکلاسیش چه گذشته؟ او که حتی با پدارم هم کلام هم نشده!

همانطور که اشاره کردم فیلم از بازی های یک دست و درجه یکی بهره می برد اما امتیاز منفی بازیگری در فیلم جدید جیرانی نقش آفرینی نیمه نخست فیلم توسط هنگامه قاضیانی است، قاضیانی هر چقدر که توانسته در نیمه دوم درخشان ظاهر شود اما نتوانسه نقش مادر دلسوز و پیگیر کارهای دخترش را به خوبی باز آفرینی کند بهتر است دقت کنیم به سکانس معرفی این شخصیت جلوی درب خانه نادر که چگونه با لحنی ادیب گونه و تخت جویای حال دخترش است و یا سکانس مشاجره اش با پدرام در رستوران سعید. اما این فیلم یک بازی بسیار ضعیف نیز دارد و آن شخصیت وکیل سیمین است که به هیچ عنوان سمپاتی بر نمی انگیزد و اقدام تلافی جویانه او نسبت به نادر هیچگونه واکنشی را از جانب مخاطب به همراه ندارد. این نکته زمانی تشدید می شود که جیرانی برای ایفای این نقش به سراغ بازیگری می رود که چندان شناخته شده نیست و درگیری اولیه اش در دفتر با نادر در ذهن باقی نمی ماند. ای کاش کارگردان برای این نقش نیز به سراغ یک بازیگر حرفه ای می رفت زیرا با وجود کوتاهی آن اما تأثیر شایان در حرکت درام قصه دارد و به نوعی این شخصیت مسبب اعدام آوا شناخته می شود.

نمایی از فیلم سینمایی من مادر هستم ساخته فریدون جیرانی

می ماند نکته آخر، فیلم هایی از جنس «من مادر هستم» باید ساخته شود و در یک نگاه بنیادین باید الگوی سینمای تجاری ما باشند. متأسفانه از زمان شکل گیری سینما در کشور ما همیشه دو گونه به صورت همزمان در حال حرکت و بقا بودند دسته اول همان به فیلمهای به اصطلاح تجاری که ریشه در فیلمفارسی قبل از انقلاب دارند و دسته دوم فیلمهای سوپر روشنفکری که جذب مخاطب در آن محلی از اعراب ندارد و بیشتر برای خوش آمد طیف محدودی از روشنفکران و جشنواره های خارجی ساخته می شوند. فیلمهای از جنس من مادر هستم یک پیشنهاد به سینمای ایران است پیشنهادی که می گوید: می توان در اوج حفظ ساختار و استانداردهای فیلمسازی مخاطب انبوه نیز داشت.

منبع: شبکه خبری سینمای ایران | پویا نبی

آماده سازي سند: مدير سايت سينما قدس اردبيل | کاربر: مرتضی طالب پور

 

صفحه نخست | آرشیو سالیانه اکران فیلمها | يادداشتهاي سينمايي | تحليل فيلمهاي سينماي ايران | بيوگرافي هنرمندان | ويژه نامه سينمايي | گالري عكس | موسيقي فيلم | پيوندها | جستجو

وبسایت اردبیل سینما | ویدئوها | کانال تلگرام سینما | بازتاب اخبار سینما قدس در جراید | آخرين تحولات | نقشه سایت | درباره ما | تماس با ما

   Copyrights All Right Reserved © | كليه حقوق مادي و معنوي اين سايت متعلق و مربوط به سينما قدس اردبيل مي باشد. کپی برداری از مطالب این سایت پیگرد قانونی خواهد داشت. 

  تمامی خدمات و فعالیت‌ های این وب سایت، تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است. این سایت، اولین وبسایت سینمایی استان اردبیل می باشد.

  طراحي، راه اندازي و پشتيباني: گروه توليد محتواي «دسته جدا» - abandApart.ir